Kantoor aan huis niet altijd fiscaal interessant

Het lijkt aantrekkelijk: wonen en werken in één pand. Maar een kantoor aan huis is lang niet altijd ook fiscaal aantrekkelijk. Daarnaast gelden er voor een ondernemer met een eenmanszaak, vof of maatschap andere regels dan voor een ondernemer met een bv. Zorg ervoor dat de diverse regelingen goed worden toegepast!

Kwalificerende werkruimte
Als eerste is het van belang om vast te stellen of sprake is van een fiscaal kwalificerende ruimte. Hiervoor moet de werkruimte voldoen aan het zelfstandigheids- en het inkomenscriterium.

Zelfstandigheidscriterium
De werkruimte voldoet aan het zelfstandigheidscriterium als deze een zodanige zelfstandigheid bezit dat deze duidelijk te herkennen is. Hierbij moet je bijvoorbeeld denken aan de aanwezigheid van een eigen ingang, eigen sanitair en de mogelijkheid om de werkruimte aan derden te verhuren. Een werkplek in een woon-, slaap- of zolderkamer wordt in ieder geval niet als kwalificerende werkruimte aangemerkt. Een tot kantoor verbouwde garage met eigen ingang en sanitair kan dat wel zijn.

Inkomenscriterium
De werkruimte voldoet aan het inkomenscriterium als het inkomen voor een groot gedeelte in of vanuit deze ruimte verdiend wordt. Is dit de enige werkruimte, dan moet je het inkomen voor ten minste 30% in de ruimte en voor ten minste 70% in of vanuit de ruimte verdienen. Heb je nog een andere werkruimte, dan moet het inkomen voor ten minste 70% in de ruimte verdiend worden.

Eenmanszaak, vof of maatschap
Omdat de werkruimte eigendom is van de eigenaar (natuurlijke persoon) en niet van de eenmanszaak, vof of maatschap, is het voor het bepalen van de fiscale winst noodzakelijk om onderscheid te maken tussen zaken die wel en zaken die niet voor de onderneming worden gebruikt. Dit noemen we de vermogensetikettering. Let op: de werkruimte wordt aangemerkt als  ondernemingsvermogen als deze bouwkundig splitsbaar is van de woning. Is dit niet het geval, dan kan je ervoor kiezen de gehele woning (inclusief werkruimte) als ondernemingsvermogen aan te merken, als ten tijde van de verwerving van de woning ten minste 10% bestemd was om te worden gebruikt voor de onderneming. In de overige gevallen vormt de werkruimte privévermogen.
De fiscale behandeling van de werkruimte is afhankelijk van de wijze waarop deze geëtiketteerd is: als privévermogen of als ondernemingsvermogen.

Woning is privévermogen
De kosten van een niet-kwalificerende werkruimte kan je niet van de winst aftrekken. Op deze werkruimte is gewoon de eigenwoningregeling van toepassing. Op een kwalificerende werkruimte is de eigenwoningregeling niet van toepassing. Dit betekent dat je voor de bepaling van het eigenwoningforfait de werkruimte niet meetelt: de waarde van de werkruimte en het deel van de (hypothecaire) geldlening dat daarbij hoort, moeten worden aangeven als bezitting en schuld in box 3. De kosten van de werkruimte mag je van de winst aftrekken. Deze aftrekpost is echter gemaximeerd op 4% over de waarde van je werkruimte. Daarnaast mag je ook de kosten die normaal gesproken voor rekening zouden komen van een huurder (de huurderslasten) in aftrek brengen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld energiekosten, kosten van inboedelverzekering, het gebruikersdeel van de onroerendzaakbelasting en kosten van klein onderhoud.

Woning is ondernemingsvermogen
Als de werkruimte als ondernemingsvermogen is geëtiketteerd, dan kan je de kosten aftrekken van de winst als sprake is van een kwalificerende werkruimte. De werkruimte valt dan niet onder de eigenwoningregeling, maar wordt belast als onderdeel van de winst uit onderneming. Dit betekent dat je voor de bepaling van het eigenwoningforfait de werkruimte niet meetelt en dat bijvoorbeeld een eventuele boekwinst bij verkoop belast is.
Als de gehele woning (inclusief de werkruimte) als ondernemingsvermogen wordt geëtiketteerd, kan je alle kosten (met uitzondering van huurderslasten over het woondeel) aftrekken van de winst. Voor het privégebruik van de woning moet je wel een bijtelling ter grootte van een bepaald percentage van de WOZ-waarde in aanmerking nemen. Bij een niet-kwalificerende werkruimte moet je daarbij uitgaan van de WOZ-waarde van de gehele woning; bij een kwalificerende werkruimte moet je uitgaan van de WOZ-waarde van de woning exclusief de werkruimte.
Bij gesplitste vermogensetikettering (woondeel privévermogen/bedrijfsdeel ondernemingsvermogen) blijft de bijtelling achterwege.

Let op: als er sprake is van een werkruimte in en huurwoning, kan je een evenredig deel van de huur en de huurderslasten in aftrek brengen als sprake is van een kwalificerende werkruimte. Als ten minste 10% van de woning bestemd is om gebruikt te worden voor de onderneming, kan je er ook voor kiezen het huurrecht van de gehele woning als ondernemingsvermogen te etiketteren. In dat geval kan je, ook als sprake is van een nietkwalificerende werkruimte, de huur in aftrek brengen. Er geldt dan wel een bijtelling van een bepaald percentage van de WOZ-waarde van de hele woning (inclusief werkruimte).

Ondernemers met een bv
Als sprake is van een kwalificerende werkruimte, dan geldt voor de werkruimte in je woning de terbeschikkingstellingsregeling (tbs). Bij een niet-kwalificerende werkruimte is de eigenwoningregeling van toepassing. Een eventuele vergoeding vormt dan loon.

Kwalificerende werkruimte
De werkruimte valt voor de dga in box 1 (tbs-regeling). Dit betekent dat de vergoeding op zakelijke gronden moet worden vastgesteld. De vergoeding is voor de bv aftrekbaar van de winst en vormt voor de dga – na aftrek van alle aan de werkruimte toe te rekenen kosten – inkomen in box 1. Op dit belaste inkomen mag je nog wel de terbeschikkingstellingsvrijstelling van 12% in aftrek brengen.
Op een kwalificerende werkruimte is de eigenwoningregeling niet van toepassing. Dit betekent dat je voor de bepaling van het eigenwoningforfait de werkruimte niet meetelt: de waarde van de werkruimte en het deel van de (hypothecaire) geldlening dat daarbij hoort, moeten worden aangeven op de balans van je werkzaamheid in box 1.

Niet-kwalificerende werkruimte
Een niet-kwalificerende werkruimte valt onder de eigenwoningregeling: het eigenwoningforfait wordt berekend over de woning, inclusief de werkruimte. Een eventuele vergoeding voor de werkruimte wordt voor de dga behandeld als loon. Deze loonkosten zijn voor de bv aftrekbaar van de winst.
In 2013 en 2014 kan je nog kiezen tussen twee regelingen: toepassing van de loonbelastingregels zoals deze golden tot en met 2010 of toepassing van de werkkostenregeling. De fiscale behandeling van de vergoeding voor de werkruimte is afhankelijk van de keuze die je gemaakt hebt:

  • Onder de regels tot en met 2010 vormt de vergoeding voor de werkruimte belast loon voor de dga
  • Onder de werkkostenregeling vormt de vergoeding voor de werkruimte in principe ook belast loon voor de dga. Het is echter mogelijk om de vergoeding als eindheffingsbestanddeel aan te wijzen in de vrije ruimte. Je betaalt dan geen belasting, zolang het totaal van alle in de vrije ruimte aangewezen vergoedingen en verstrekkingen niet hoger is dan 1,5% van het totale fiscaal loon in de bv.

Hoe zit het met de btw?
Het onderscheid tussen een kwalificerende of niet-kwalificerende werkruimte is voor de btw niet van belang.
Voor de btw is van belang of de zaken zijn gebruikt voor de onderneming en je hiermee btw-belaste omzet behaalt. Als dat het geval is, kan je deze zaken voor de btw zakelijk etiketteren en de voorbelasting met betrekking tot het zakelijk gebruik in aftrek brengen. Hierbij valt te denken aan de btw op energie, onderhoud en inrichting van de werkruimte.

Btw en ondernemers met een bv
Als je, als dga, ondernemer voor de btw bent voor het verhuren van de werkruimte aan je bv, kan je de btw met betrekking tot deze werkruimte in aftrek brengen. De verhuur van een niet zelfstandig te gebruiken ruimte levert echter volgens diverse rechterlijke uitspraken in principe geen btw-ondernemerschap op.
Let op: in uitzonderingsgevallen, waarin bijvoorbeeld de werkruimte wordt gebruikt door ander personeel dan de dga en eigenaren van de woning geen privégebruik mogen maken van de werkruimte, kan de verhuur soms toch btw-ondernemerschap opleveren.

Tot slot
De fiscale regels rond de werkruimte zijn ingewikkeld. Neem voor je specifieke situatie daarom contact op met één van de adviseurs van Administratiekantoor Welten.

Administratiekantoor Welten | Molenstraat 25 | 5751 LA Deurne | Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. | Tel: 0493 326000 | BTW nummer 8016.26.766.B01

Designed by